Deze publicatie maakt gebruik van cookies

We gebruiken functionele en analytische cookies om onze website te verbeteren. Door op accepteren te klikken gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies. Meer informatie.

Het resultaat van fasen 2 - 3 (doen- en durffase):  drie kernopgaven waar de gemeente de komende twintig jaar voor gaat. Iedere opgave heeft ambities in zich. En bij iedere kernopgave horen keuzes: wat wil je wel, wat niet, en hoe wil je het. Bij elkaar vormt dit een integrale aanpak die de ontwikkeling van de leefomgeving van gemeente Veldhoven beschrijft.

Op basis van die aanpak onderscheiden we zes gebieden. Elk met hun eigen kwaliteiten en uitdagingen. Per gebied bekijken we de plannen, ambities en keuzes die voortkomen uit de drie kernopgaven.

Gebiedsopgaven en kaders

Veldhoven-dorp, Meerveldhoven, Zeelst en Oerle hebben een historisch gegroeid hart met een ontmoetingsfunctie. Rondom de kerk, die vaak aan een plein ligt,  wonen mensen. Maar er zijn ook diverse andere functies aanwezig, waaronder winkels voor de dagelijkse boodschappen, horeca en speciaalzaken. In de dorpskernen ervaar je het dorpse gevoel van saamhorigheid.

Ook de kleinere gehuchten, Zandoerle, Heers en Westervelden hebben een karakteristiek dorps beeld, met de ligging van boerderijen rondom een brink met doorzichten naar het landschap. In deze gehuchten heeft de tijd nog het meest stilgestaan.

Karakterisering

Opgave

  • Koesteren van de bestaande ruimtelijke en sociale structuur: behoud van beeldkwaliteit en huidige mix van functies;
  • Behouden en versterken van de ontmoetingsfunctie: pleinen en openbare ruimte, horeca, sociaal-culturele voorzieningen waaronder kerken;
  • Ruimte bieden aan activiteiten die de ontmoetingsfunctie versterken, waaronder evenementen;
  • Behoud van de verzorgende functie voor omliggende wijken;
  • De ‘groene’ vingers worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Gebiedskaders

De opgave is om nieuwe ontwikkelingen te laten bijdragen aan de dorpse sfeer, zowel sociaal als ruimtelijk, zodat het (cultuur)historische karakter van de dorpskernen behouden blijft. Juist  de kwaliteit ‘ontmoeten en het dorpse’ biedt ruimte aan activiteiten die hier een bijdrage aan leveren, zoals evenementen. Ook is een goede inrichting van het openbaar gebied belangrijk en moeten we zorgdragen voor behoud van de dorpse samenhang. Dit vraagt om maatwerk. Elke dorpskern kent namelijk een eigen sfeer, zowel ruimtelijk als sociaal, met een eigen verhaal, gewaardeerd door de bewoners en bezoekers. Behoud van dit karakter vraagt om ‘dorps’ en kleinschalig bouwen, waar enkel kleinschalige ontwikkelingen passen. Hierbij blijft de kerk het overkoepelende oriëntatiepunt.

De opgave bij de gehuchten is om het authentieke beeld te behouden en te versterken. Grootschalige ontwikkelingen zijn hier niet op zijn plaats. Deze gehuchten vragen om zorgvuldigheid bij eventuele ontwikkelingen. 

Dwars door Veldhoven lopen de oude bebouwingslinten die de dorpskernen verbinden. De Dorpsstraat, Provincialeweg, Broekweg, Kruisstraat en Sondervick zijn de belangrijkste. Een dorpslint wordt gekenmerkt door de veelheid aan functies en afwisselingen in de bebouwing. Hier vind je veel zelfstandige ondernemers, hobbywinkels en een diversiteit aan woningen. Doordat de linten geleidelijk in tijd zijn ontstaan vormen ze een contrast met de planmatig aangelegde woonwijken die erachter liggen.

Karakterisering

Opgave

  • ‘Herkenbare linten’: de ruimtelijke structuur en eigenheid, die per lint verschilt,
  • houden we in stand;
  • Op kruispunten met meer stedelijke milieus is er ruimte voor ruimtelijke en functionele aanpassingen die een koppeling maken tussen de dorpse en stedelijke sfeer. Dit kan een accent met een hogere bouw zijn, of een bijzondere functie;
  • Faciliteren van transformatie van bestaande panden om te voldoen aan de veranderende, gedifferentieerde woningvraag;
  • De dorpse sfeer van de bebouwing en openbaar gebied moeten dominant blijven;
  • De ‘groene’ vingers worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost.
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Gebiedskaders

De opgave ligt enerzijds in het behoud en versterken van het karakter van een dorpslint, maar anderzijds in het faciliteren van ontwikkelingen passend in een veranderende maatschappij. Winkels hebben moeite om overeind te blijven en zullen getransformeerd worden naar woningen. Dorpslinten gaan qua functie en vraag mee in de tijd, maar wel op een meer kleinschalige manier dan bijvoorbeeld in het Citycentrum.

Door de kenmerkende afwisselingen lenen de linten zich makkelijker voor het toevoegen van eigentijdse bebouwing dan de dorpskernen. Het dorpse karakter dient echter de boventoon te voeren.

Elk lint heeft zijn eigen identiteit: aan de Sondervick wordt vooral gewoond, terwijl de Provincialeweg veel bedrijvigheid kent. Het behoud van deze eigen sfeer en karakteristiek vraagt om maatwerk. Het ene lint kan meer eigentijdse toevoegingen verdragen dan de ander.

Daar waar dorplinten andere structuren kruisen is bijzondere bebouwing passend. De dorpslinten zijn namelijk geen solitaire structuren, maar maken onderdeel uit van een groter stedenbouwkundig stramien, wat Veldhoven bindt. Accenten op knooppunten zorgen voor een goede oriëntatie.

De woonwijken van Veldhoven zijn vanaf de tweede helft van de 20e eeuw planmatig gebouwd, om de bestaande dorpen en linten heen. Ze zijn ingebed in een royale groenstructuur, een robuust raamwerk van grote groenzones waar wordt gesport, gespeeld en gewandeld. Deze zogenaamde ‘groene vingers’ verweven het Kempenlandschap en de daar aanwezige flora en fauna met de bebouwde kom. In de wijken is een goed niveau van maatschappelijke-, zorg- en dagelijkse voorzieningen aanwezig. De wijken bieden zo een aantrekkelijk en gezond woonklimaat voor jong en oud in een stedelijke structuur, met een dorpse sfeer om de hoek.

Karakterisering

Opgave

  • Gebiedsgerichte aanpak per wijk met een koppeling van maatschappelijke en ruimtelijke opgaven;
  • Verduurzaming van de woningvoorraad afgestemd op de warmtetransitievisie, waarbij we rekening houden met de financiële draagkracht van bewoners;
  • Aanpak hittestress en wateroverlast door ontharding en vergroening openbare ruimte, ontkoppeling hemelwaterafvoer en bieden van waterbergingsmogelijkheden;
  • Sturen op biodiversiteit: een divers en veerkrachtig robuust groennetwerk tot aan de voordeur;
  • Natuurinclusief ontwerpen als uitgangspunt in zowel openbaar gebied als bij particuliere initiatieven;
  • De ‘groene vingers’ worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers;
  • Inzet op gedifferentieerde wijken en inclusieve woonmilieus, met een grote draagkracht, door een sterke sociale cohesie waarin ook kwetsbare mensen zich staande kunnen houden en ontwikkelen;
  • Inzet per wijk op voldoende betaalbare woningen;
  • Bieden van ruimte voor nieuwe woonconcepten, gericht op doorstroming, passend bij de maat en schaal van de wijk;
  • Stadse woonstraten: ruimte voor meer stedelijke bebouwing aan delen van de Heerbaan, Smelen en Traverse, Bossebaan, Hertgang, Dom, Sterrenlaan en Abdijlaan, waar deze kruisen met de toegang tot de wijken;
  • Goed bereikbare maatschappelijke-, zorg- en dagelijkse voorzieningen;
  • Stimuleren van beweging en sport in de openbare ruimte en met voldoende sportvoorzieningen in de wijk;
  • Stimuleren van buiten spelen door voldoende groene en veilige speelgelegenheid in de wijk te behouden, te verbeteren en/of te creëren, met name in de wijken waarin het aanbod of het gebruik ervan relatief schaars is;
  • Bieden van voldoende en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de wijken;
  • Creëren van veilige wandel- en fietsroutes en het wegnemen van barrières zodat fietsen en wandelen een aantrekkelijk alternatief voor de auto wordt;
  • Een levensloopbestendige openbare ruimte;
  • Ontmoedigen autogebruik binnen de wijken en rondom de scholen;
  • Werken aan huis toestaan om bij te dragen aan creativiteit, ondernemerschap, kansen in de markt, zelfontplooiing en start-ups;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Gebiedskaders

Door beter te kijken naar de vraag van (toekomstige) inwoners van onze wijken, bieden we een meer gedifferentieerd woningaanbod, dat aansluit bij de behoeften van grotere en kleinere groepen van de bevolking. Dit doen we bijvoorbeeld door het

faciliteren van CPO-projecten en het toevoegen van appartementen, collectieve woonvormen of woonzorgcomplexen voor ouderen in hun eigen wijk. Door flexibele of modulaire woonvormen voor bijvoorbeeld starters en in de vorm van bijzondere woonconcepten. Daarnaast hebben we speciale aandacht voor de mogelijkheden voor lage en middeninkomens. Onze wijken blijven in opzet hetzelfde en een rustige plek om te wonen. We behouden het voorzieningenniveau en richten de openbare ruimte zo in dat deze klimaatadaptief en toegankelijk is en uitnodigt om te bewegen. Zo zorgen we voor een duurzame, (sociaal) veilige, gezonde en levensloopbestendige woonomgeving.

Een aantal wijken is ontsloten via ontsluitingswegen die een meer stedelijk profiel. Dit zijn de stadse woonstraten: een deel van de Heerbaan, Smelen en Traverse, Bossebaan, Hertgang, Dom, Sterrenlaan en Abdijlaan. Ook op de kruisingen die hier aan grenzen is een meer stedelijke invulling mogelijk. Dit biedt mogelijkheden om te voorzien in de woningbouwbehoefte. Op deze wegen en kruisingen is hoogbouw en een stadse architectuur mogelijk. Hierdoor zien we incidenteel langs de hoofdstructuur een opvallende bebouwing ontstaan die voor herkenbaarheid zorgt.

Het buitengebied van Veldhoven heeft grofweg drie landschapstypen: het Kempisch Landschap, beekdalen en bossen. Het Kempisch Landschap kenmerkt zich door de afwisseling van openheid en een coulissenlandschap van bomenrijen en houtwallen. De beekdalen van De Run, de Gender, Poelenloop en Dommel vormen een sterk contrast met het aangrenzend stedelijk gebied, zoals aan de zuidkant van De Run. De bossen bieden rust en recreatieve mogelijkheden. Naast landbouw en natuur heeft het buitengebied ook een functie als uitloopgebied voor het stedelijk gebied.

Karakterisering

Opgave

  • Kwaliteitsverbetering en versterking van het landschap en de biodiversiteit staat voorop;
  • Verstening wordt tegengegaan;
  • Faciliteren van transitie naar meer natuurinclusieve landbouw;
  • Binnen 2 kilometer vanaf bestaand stedelijk gebied staat de uitloopfunctie voorop; binnen deze zone is nieuwvestiging of hervestiging van agrarische activiteiten niet mogelijk;
  • Uitbreiding van een fijnmazig recreatief netwerk, met oog voor de natuur;
  • In stand houden van de scherpe randen van de beekdalen met het stedelijk gebied, die een landschappelijk kwalitatief contrast vormen;
  • Versterken sponswerking buitengebied: vasthouden, infiltreren en vertraagd afvoeren van water, onder meer door beekherstel;
  • Uitbreiding van bosgebieden aan de rand van bestaande gebieden en de rand van beekdalen;
  • Beschermen, ontwikkelen en verbinden van foerageergebieden: zorgdragen voor diversiteit in natte, droge en overgangsgebieden om verschillende ecosystemen te huisvesten;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Gebiedskaders

De kwaliteit van het buitengebied staat onder druk door de toenemende recreatie- en milieudruk, maar ook de ruimtevraag van functies als energie- en klimaatadaptatie. Droogte in de zomers en wateroverlast ‘s winters vragen om het kunnen vasthouden en vertraagd afvoeren van water. We zetten het buitengebied niet op slot, maar zetten in op gebiedseigen ontwikkeling met behoud van de landschappelijke en natuurlijke kwaliteit. Hierbij is het zoeken naar een balans tussen natuur- en gebruikswaarde. Het versterken van de kwaliteit en biodiversiteit van deze landschappen staat daarbij voorop, wat per landschapstype vraagt om maatwerk.

De Veldhovense bedrijventerreinen bieden ruimte aan uiteenlopende bedrijvigheid, van MKB tot multinational. Een groot deel van De Run heeft zich in de loop van tijd ontwikkeld tot een innovatief bedrijventerrein met grote bedrijven als ASML, Simac VDL en Raxtar/ANC: Een regionale hotspot met internationale uitstraling.

Habraken is gericht op duurzame en circulaire bedrijven, terwijl Zandven zich kenmerkt door lokale MKB-bedrijven. De Heibloem biedt ruimte voor bedrijven in de zwaarste milieucategorieën.

Karakterisering

Opgave

  • Scherpe profilering afzonderlijke bedrijventerreinen voortbouwend op huidige kwaliteiten;
  • Transformatie deel van De Run tot stedelijk werkmilieu;
  • Verbetering OV- en fietsbereikbaarheid De Run;
  • Onderscheidende ruimtelijke kwaliteit De Run, waaronder in de openbare ruimte;
  • Uitgifte op Habraken gericht op lokale MKB-bedrijven uit wijken/linten;
  • Verkennen verbetering OV-bereikbaarheid Habraken;
  • Tegengaan hittestress en wateroverlast en vergroten biodiversiteit door vergroening openbare ruimte, ontkoppeling hemelwaterafvoer en ruimte voor waterberging;
  • Verduurzaming van bestaand vastgoed door terugdringen energieverbruik en opwek duurzame energie op daken;
  • Verkennen van de mogelijkheden om groen gas op te wekken op de bedrijventerreinen Habraken en De Run;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Gebiedskaders

Op de bedrijventerreinen liggen grote opgaven en kansen ten aanzien van duurzaamheid en klimaatadaptatie, zowel in het vastgoed als in de openbare

ruimte. Vernieuwing en uitbreiding van vastgoed biedt een natuurlijk moment om zowel gebouwen als terreinen te verduurzamen. Daken bieden ruimte voor opwek van duurzame energie, terwijl bij vernieuwing van vastgoed het energieverbruik teruggedrongen kan worden. Door terreinverharding en openbare ruimte te vergroenen ontstaat er meer ruimte voor waterberging, verkoeling en een meer aantrekkelijke werkomgeving, waarmee hittestress wordt tegengegaan.

Een deel van bedrijventerrein De Run zal zich stap voor stap ontwikkelen tot campus - een innovatief werklandschap - gericht op high-tech bedrijvigheid. Daarbij hoort de ontwikkeling van meer gemengde, stedelijke werkmilieus, waarbij sprake is van verdichting en menging van werken, wonen en recreëren, met een hoge omgevingskwaliteit Een belangrijke voorwaarde voor de intensivering is de bereikbaarheid, met beter OV en nieuwe fietsverbindingen. Ook het aanzicht van De Run is van belang en moet onderscheidend zijn in kwaliteit ten opzichte van reguliere

bedrijventerreinen. Aan de randen langs de snelwegen wordt gedacht aan het toevoegen van een landmark en hogere ruimtelijke kwaliteit. De Run heeft hiermee een onderscheidend karakter en een afzonderlijke positie binnen de werklocaties.

Bij de overige bedrijventerreinen zetten we ook in op een scherper gebiedsprofiel dat voortbouwt op de huidige aanwezige bedrijvigheid. Habraken biedt schuifruimte voor lokale bedrijvigheid om te verhuizen van de wijken en oude linten naar het bedrijventerrein. Aandachtspunt voor Habraken is verbetering van de bereikbaarheid. Voor De Heibloem geldt consolidatie van de huidige bedrijvigheid met behoud van de groene omgeving.

Het Citycentrum van Veldhoven is met de groei van vier dorpen naar één grote gemeente ontstaan als een nieuwe centrale plek om te winkelen en ontmoeten. Hier zijn in en om het overdekte winkelcentrum de winkels voor de niet-dagelijkse boodschappen te vinden, net als de bioscoop, theater, bibliotheek, gemeentehuis, de weekmarkt en zwembad Den Ekkerman. Het Citycentrum is ook een plek waar wordt gewoond, met voorzieningen binnen handbereik.

Karakterisering

Opgave

  • Nabijheid van een goed niveau van dagelijkse voorzieningen in wijk- en dorpscentra;
  • Clustering van voorzieningen in het Citycentrum;
  • Verstedelijking opvangen in Citycentrum en aangrenzende gebieden, De Run en rond uitvalswegen richting Eindhoven;
  • Verstedelijking met een voor Veldhoven nieuwe schaal en kwaliteit van stedelijkheid;
  • Hoger en gemengder bouwen dan in de rest van Veldhoven;
  • Verdichting gaat gepaard met goed openbaar vervoer en met een aantrekkelijke groene omgeving, tevens zetten we in op klimaatadaptieve inbreiding;
  • Bij verdichting worden de ‘groene vingers’ ontzien en waar mogelijk versterkt, bijvoorbeeld door op een natuurinclusieve manier te bouwen;
  • Geen uitbreiding van m2 retail maar inzetten op nieuwe centrumfunctie die ontmoeting ondersteunt;
  • Faciliteren van de woonvraag van ouderen in de nabijheid van voorzieningen in passende woonruimte;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Gebiedskaders

De winkelfunctie van het Citycentrum staat door veranderend winkelgedrag steeds meer onder druk. De aard en hoogte van de bebouwing geeft het gebied een meer stedelijke uitstraling. Dat laatste geldt ook voor enkele andere plekken in de gemeente, zoals rond de wijkcentra in de naoorlogse wijken, op De Run en aan de uitvalswegen richting Eindhoven. De ambitie is om het Citycentrum en directe omgeving nog meer uit te laten groeien tot het bruisend hart van Veldhoven. Van een ‘place to buy’ transformeert het centrum naar een ‘place to be’: een plek om te verblijven, met minder winkels, maar meer horeca, dienstverlening en wonen in een aantrekkelijke, groene openbare ruimte. Nieuwe centrumvoorzieningen worden hier geclusterd.

Het opvangen van de stedelijke groei in het centrum en aangrenzende gebieden onder de noemer ‘Sterke Stedelijke Structuur’ vergroot het draagvlak voor deze voorzieningen en voor goed openbaar vervoer (HOV). Samen met de transformatie van een deel van De Run tot woon- en werkmilieu en verdichting in de gebieden aan de uitvalswegen richting Eindhoven ontstaat er een meer stedelijk woongebied.

We zetten hier in op een groene stedelijke ontwikkeling met een voor Veldhovense nieuwe schaal en kwaliteit van stedelijkheid, aanvullend op het regionale aanbod. Belangrijke elementen hierin zijn: functiemenging, een hogere dichtheid, meer mogelijkheden voor hoogbouw en stedelijke straatwanden, hoogwaardig openbaar vervoer, indien mogelijk een lagere parkeernorm in combinatie met slimme mobiliteit, het laten zien van innovatiekracht en design, maar ook het bevorderen van sociale samenhang en bovenal een aantrekkelijke, groene en gezonde leefomgeving. Deze krijgt gestalte in de zone(s rondom) de Heerbaan, Burgemeester van Hoofflaan en delen van De Run ten noorden van de Kempenbaan. We willen samen met de Veldhovenaren, ondernemers en eigenaren invulling geven aan een écht centrum van de toekomst.

Gebiedsopgaven en kaders

Het resultaat van fasen 2 - 3 (doen- en durffase):  drie kernopgaven waar de gemeente de komende twintig jaar voor gaat. Iedere opgave heeft ambities in zich. En bij iedere kernopgave horen keuzes: wat wil je wel, wat niet, en hoe wil je het. Bij elkaar vormt dit een integrale aanpak die de ontwikkeling van de leefomgeving van gemeente Veldhoven beschrijft.

Op basis van die aanpak onderscheiden we zes gebieden. Elk met hun eigen kwaliteiten en uitdagingen. Per gebied bekijken we de plannen, ambities en keuzes die voortkomen uit de drie kernopgaven.

Dorpskernen en gehuchten

Karakterisering

Veldhoven-dorp, Meerveldhoven, Zeelst en Oerle hebben een historisch gegroeid hart met een ontmoetingsfunctie. Rondom de kerk, die vaak aan een plein ligt,  wonen mensen. Maar er zijn ook diverse andere functies aanwezig, waaronder winkels voor de dagelijkse boodschappen, horeca en speciaalzaken. In de dorpskernen ervaar je het dorpse gevoel van saamhorigheid.

Ook de kleinere gehuchten, Zandoerle, Heers en Westervelden hebben een karakteristiek dorps beeld, met de ligging van boerderijen rondom een brink met doorzichten naar het landschap. In deze gehuchten heeft de tijd nog het meest stilgestaan.

Opgave

De opgave is om nieuwe ontwikkelingen te laten bijdragen aan de dorpse sfeer, zowel sociaal als ruimtelijk, zodat het (cultuur)historische karakter van de dorpskernen behouden blijft. Juist  de kwaliteit ‘ontmoeten en het dorpse’ biedt ruimte aan activiteiten die hier een bijdrage aan leveren, zoals evenementen. Ook is een goede inrichting van het openbaar gebied belangrijk en moeten we zorgdragen voor behoud van de dorpse samenhang. Dit vraagt om maatwerk. Elke dorpskern kent namelijk een eigen sfeer, zowel ruimtelijk als sociaal, met een eigen verhaal, gewaardeerd door de bewoners en bezoekers. Behoud van dit karakter vraagt om ‘dorps’ en kleinschalig bouwen, waar enkel kleinschalige ontwikkelingen passen. Hierbij blijft de kerk het overkoepelende oriëntatiepunt.

De opgave bij de gehuchten is om het authentieke beeld te behouden en te versterken. Grootschalige ontwikkelingen zijn hier niet op zijn plaats. Deze gehuchten vragen om zorgvuldigheid bij eventuele ontwikkelingen. 

Gebiedskaders

  • Koesteren van de bestaande ruimtelijke en sociale structuur: behoud van beeldkwaliteit en huidige mix van functies;
  • Behouden en versterken van de ontmoetingsfunctie: pleinen en openbare ruimte, horeca, sociaal-culturele voorzieningen waaronder kerken;
  • Ruimte bieden aan activiteiten die de ontmoetingsfunctie versterken, waaronder evenementen;
  • Behoud van de verzorgende functie voor omliggende wijken;
  • De ‘groene’ vingers worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Dorpslinten

Karakterisering

Dwars door Veldhoven lopen de oude bebouwingslinten die de dorpskernen verbinden. De Dorpsstraat, Provincialeweg, Broekweg, Kruisstraat en Sondervick zijn de belangrijkste. Een dorpslint wordt gekenmerkt door de veelheid aan functies en afwisselingen in de bebouwing. Hier vind je veel zelfstandige ondernemers, hobbywinkels en een diversiteit aan woningen. Doordat de linten geleidelijk in tijd zijn ontstaan vormen ze een contrast met de planmatig aangelegde woonwijken die erachter liggen.

Opgave

De opgave ligt enerzijds in het behoud en versterken van het karakter van een dorpslint, maar anderzijds in het faciliteren van ontwikkelingen passend in een veranderende maatschappij. Winkels hebben moeite om overeind te blijven en zullen getransformeerd worden naar woningen. Dorpslinten gaan qua functie en vraag mee in de tijd, maar wel op een meer kleinschalige manier dan bijvoorbeeld in het Citycentrum.

Door de kenmerkende afwisselingen lenen de linten zich makkelijker voor het toevoegen van eigentijdse bebouwing dan de dorpskernen. Het dorpse karakter dient echter de boventoon te voeren.

Elk lint heeft zijn eigen identiteit: aan de Sondervick wordt vooral gewoond, terwijl de Provincialeweg veel bedrijvigheid kent. Het behoud van deze eigen sfeer en karakteristiek vraagt om maatwerk. Het ene lint kan meer eigentijdse toevoegingen verdragen dan de ander.

Daar waar dorplinten andere structuren kruisen is bijzondere bebouwing passend. De dorpslinten zijn namelijk geen solitaire structuren, maar maken onderdeel uit van een groter stedenbouwkundig stramien, wat Veldhoven bindt. Accenten op knooppunten zorgen voor een goede oriëntatie.

Gebiedskaders

  • ‘Herkenbare linten’: de ruimtelijke structuur en eigenheid, die per lint verschilt,
  • houden we in stand;
  • Op kruispunten met meer stedelijke milieus is er ruimte voor ruimtelijke en functionele aanpassingen die een koppeling maken tussen de dorpse en stedelijke sfeer. Dit kan een accent met een hogere bouw zijn, of een bijzondere functie;
  • Faciliteren van transformatie van bestaande panden om te voldoen aan de veranderende, gedifferentieerde woningvraag;
  • De dorpse sfeer van de bebouwing en openbaar gebied moeten dominant blijven;
  • De ‘groene’ vingers worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost.
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Woonwijken en stadse woonstraten

Karakterisering

De woonwijken van Veldhoven zijn vanaf de tweede helft van de 20e eeuw planmatig gebouwd, om de bestaande dorpen en linten heen. Ze zijn ingebed in een royale groenstructuur, een robuust raamwerk van grote groenzones waar wordt gesport, gespeeld en gewandeld. Deze zogenaamde ‘groene vingers’ verweven het Kempenlandschap en de daar aanwezige flora en fauna met de bebouwde kom. In de wijken is een goed niveau van maatschappelijke-, zorg- en dagelijkse voorzieningen aanwezig. De wijken bieden zo een aantrekkelijk en gezond woonklimaat voor jong en oud in een stedelijke structuur, met een dorpse sfeer om de hoek.

Opgave

Door beter te kijken naar de vraag van (toekomstige) inwoners van onze wijken, bieden we een meer gedifferentieerd woningaanbod, dat aansluit bij de behoeften van grotere en kleinere groepen van de bevolking. Dit doen we bijvoorbeeld door het

faciliteren van CPO-projecten en het toevoegen van appartementen, collectieve woonvormen of woonzorgcomplexen voor ouderen in hun eigen wijk. Door flexibele of modulaire woonvormen voor bijvoorbeeld starters en in de vorm van bijzondere woonconcepten. Daarnaast hebben we speciale aandacht voor de mogelijkheden voor lage en middeninkomens. Onze wijken blijven in opzet hetzelfde en een rustige plek om te wonen. We behouden het voorzieningenniveau en richten de openbare ruimte zo in dat deze klimaatadaptief en toegankelijk is en uitnodigt om te bewegen. Zo zorgen we voor een duurzame, (sociaal) veilige, gezonde en levensloopbestendige woonomgeving.

Een aantal wijken is ontsloten via ontsluitingswegen die een meer stedelijk profiel. Dit zijn de stadse woonstraten: een deel van de Heerbaan, Smelen en Traverse, Bossebaan, Hertgang, Dom, Sterrenlaan en Abdijlaan. Ook op de kruisingen die hier aan grenzen is een meer stedelijke invulling mogelijk. Dit biedt mogelijkheden om te voorzien in de woningbouwbehoefte. Op deze wegen en kruisingen is hoogbouw en een stadse architectuur mogelijk. Hierdoor zien we incidenteel langs de hoofdstructuur een opvallende bebouwing ontstaan die voor herkenbaarheid zorgt.

Gebiedskaders

  • Gebiedsgerichte aanpak per wijk met een koppeling van maatschappelijke en ruimtelijke opgaven;
  • Verduurzaming van de woningvoorraad afgestemd op de warmtetransitievisie, waarbij we rekening houden met de financiële draagkracht van bewoners;
  • Aanpak hittestress en wateroverlast door ontharding en vergroening openbare ruimte, ontkoppeling hemelwaterafvoer en bieden van waterbergingsmogelijkheden;
  • Sturen op biodiversiteit: een divers en veerkrachtig robuust groennetwerk tot aan de voordeur;
  • Natuurinclusief ontwerpen als uitgangspunt in zowel openbaar gebied als bij particuliere initiatieven;
  • De ‘groene vingers’ worden behouden en waar mogelijk versterkt, dit betekent dat inbreidingen in en langs de groene vingers altijd passend dienen te zijn bij het groene karakter van de groene vingers;
  • Inzet op gedifferentieerde wijken en inclusieve woonmilieus, met een grote draagkracht, door een sterke sociale cohesie waarin ook kwetsbare mensen zich staande kunnen houden en ontwikkelen;
  • Inzet per wijk op voldoende betaalbare woningen;
  • Bieden van ruimte voor nieuwe woonconcepten, gericht op doorstroming, passend bij de maat en schaal van de wijk;
  • Stadse woonstraten: ruimte voor meer stedelijke bebouwing aan delen van de Heerbaan, Smelen en Traverse, Bossebaan, Hertgang, Dom, Sterrenlaan en Abdijlaan, waar deze kruisen met de toegang tot de wijken;
  • Goed bereikbare maatschappelijke-, zorg- en dagelijkse voorzieningen;
  • Stimuleren van beweging en sport in de openbare ruimte en met voldoende sportvoorzieningen in de wijk;
  • Stimuleren van buiten spelen door voldoende groene en veilige speelgelegenheid in de wijk te behouden, te verbeteren en/of te creëren, met name in de wijken waarin het aanbod of het gebruik ervan relatief schaars is;
  • Bieden van voldoende en laagdrempelige ontmoetingsplekken in de wijken;
  • Creëren van veilige wandel- en fietsroutes en het wegnemen van barrières zodat fietsen en wandelen een aantrekkelijk alternatief voor de auto wordt;
  • Een levensloopbestendige openbare ruimte;
  • Ontmoedigen autogebruik binnen de wijken en rondom de scholen;
  • Werken aan huis toestaan om bij te dragen aan creativiteit, ondernemerschap, kansen in de markt, zelfontplooiing en start-ups;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Buitengebied

Karakterisering

Het buitengebied van Veldhoven heeft grofweg drie landschapstypen: het Kempisch Landschap, beekdalen en bossen. Het Kempisch Landschap kenmerkt zich door de afwisseling van openheid en een coulissenlandschap van bomenrijen en houtwallen. De beekdalen van De Run, de Gender, Poelenloop en Dommel vormen een sterk contrast met het aangrenzend stedelijk gebied, zoals aan de zuidkant van De Run. De bossen bieden rust en recreatieve mogelijkheden. Naast landbouw en natuur heeft het buitengebied ook een functie als uitloopgebied voor het stedelijk gebied.

Opgave

De kwaliteit van het buitengebied staat onder druk door de toenemende recreatie- en milieudruk, maar ook de ruimtevraag van functies als energie- en klimaatadaptatie. Droogte in de zomers en wateroverlast ‘s winters vragen om het kunnen vasthouden en vertraagd afvoeren van water. We zetten het buitengebied niet op slot, maar zetten in op gebiedseigen ontwikkeling met behoud van de landschappelijke en natuurlijke kwaliteit. Hierbij is het zoeken naar een balans tussen natuur- en gebruikswaarde. Het versterken van de kwaliteit en biodiversiteit van deze landschappen staat daarbij voorop, wat per landschapstype vraagt om maatwerk.

Gebiedskaders

  • Kwaliteitsverbetering en versterking van het landschap en de biodiversiteit staat voorop;
  • Verstening wordt tegengegaan;
  • Faciliteren van transitie naar meer natuurinclusieve landbouw;
  • Binnen 2 kilometer vanaf bestaand stedelijk gebied staat de uitloopfunctie voorop; binnen deze zone is nieuwvestiging of hervestiging van agrarische activiteiten niet mogelijk;
  • Uitbreiding van een fijnmazig recreatief netwerk, met oog voor de natuur;
  • In stand houden van de scherpe randen van de beekdalen met het stedelijk gebied, die een landschappelijk kwalitatief contrast vormen;
  • Versterken sponswerking buitengebied: vasthouden, infiltreren en vertraagd afvoeren van water, onder meer door beekherstel;
  • Uitbreiding van bosgebieden aan de rand van bestaande gebieden en de rand van beekdalen;
  • Beschermen, ontwikkelen en verbinden van foerageergebieden: zorgdragen voor diversiteit in natte, droge en overgangsgebieden om verschillende ecosystemen te huisvesten;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Bedrijventerreinen en stedelijk werkmilieu

Karakterisering

De Veldhovense bedrijventerreinen bieden ruimte aan uiteenlopende bedrijvigheid, van MKB tot multinational. Een groot deel van De Run heeft zich in de loop van tijd ontwikkeld tot een innovatief bedrijventerrein met grote bedrijven als ASML, Simac VDL en Raxtar/ANC: Een regionale hotspot met internationale uitstraling.

Habraken is gericht op duurzame en circulaire bedrijven, terwijl Zandven zich kenmerkt door lokale MKB-bedrijven. De Heibloem biedt ruimte voor bedrijven in de zwaarste milieucategorieën.

Opgave

Op de bedrijventerreinen liggen grote opgaven en kansen ten aanzien van duurzaamheid en klimaatadaptatie, zowel in het vastgoed als in de openbare

ruimte. Vernieuwing en uitbreiding van vastgoed biedt een natuurlijk moment om zowel gebouwen als terreinen te verduurzamen. Daken bieden ruimte voor opwek van duurzame energie, terwijl bij vernieuwing van vastgoed het energieverbruik teruggedrongen kan worden. Door terreinverharding en openbare ruimte te vergroenen ontstaat er meer ruimte voor waterberging, verkoeling en een meer aantrekkelijke werkomgeving, waarmee hittestress wordt tegengegaan.

Een deel van bedrijventerrein De Run zal zich stap voor stap ontwikkelen tot campus - een innovatief werklandschap - gericht op high-tech bedrijvigheid. Daarbij hoort de ontwikkeling van meer gemengde, stedelijke werkmilieus, waarbij sprake is van verdichting en menging van werken, wonen en recreëren, met een hoge omgevingskwaliteit Een belangrijke voorwaarde voor de intensivering is de bereikbaarheid, met beter OV en nieuwe fietsverbindingen. Ook het aanzicht van De Run is van belang en moet onderscheidend zijn in kwaliteit ten opzichte van reguliere

bedrijventerreinen. Aan de randen langs de snelwegen wordt gedacht aan het toevoegen van een landmark en hogere ruimtelijke kwaliteit. De Run heeft hiermee een onderscheidend karakter en een afzonderlijke positie binnen de werklocaties.

Bij de overige bedrijventerreinen zetten we ook in op een scherper gebiedsprofiel dat voortbouwt op de huidige aanwezige bedrijvigheid. Habraken biedt schuifruimte voor lokale bedrijvigheid om te verhuizen van de wijken en oude linten naar het bedrijventerrein. Aandachtspunt voor Habraken is verbetering van de bereikbaarheid. Voor De Heibloem geldt consolidatie van de huidige bedrijvigheid met behoud van de groene omgeving.

Gebiedskaders

  • Scherpe profilering afzonderlijke bedrijventerreinen voortbouwend op huidige kwaliteiten;
  • Transformatie deel van De Run tot stedelijk werkmilieu;
  • Verbetering OV- en fietsbereikbaarheid De Run;
  • Onderscheidende ruimtelijke kwaliteit De Run, waaronder in de openbare ruimte;
  • Uitgifte op Habraken gericht op lokale MKB-bedrijven uit wijken/linten;
  • Verkennen verbetering OV-bereikbaarheid Habraken;
  • Tegengaan hittestress en wateroverlast en vergroten biodiversiteit door vergroening openbare ruimte, ontkoppeling hemelwaterafvoer en ruimte voor waterberging;
  • Verduurzaming van bestaand vastgoed door terugdringen energieverbruik en opwek duurzame energie op daken;
  • Verkennen van de mogelijkheden om groen gas op te wekken op de bedrijventerreinen Habraken en De Run;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.

Sterk Stedelijke Structuur

Karakterisering

Het Citycentrum van Veldhoven is met de groei van vier dorpen naar één grote gemeente ontstaan als een nieuwe centrale plek om te winkelen en ontmoeten. Hier zijn in en om het overdekte winkelcentrum de winkels voor de niet-dagelijkse boodschappen te vinden, net als de bioscoop, theater, bibliotheek, gemeentehuis, de weekmarkt en zwembad Den Ekkerman. Het Citycentrum is ook een plek waar wordt gewoond, met voorzieningen binnen handbereik.

Opgave

De winkelfunctie van het Citycentrum staat door veranderend winkelgedrag steeds meer onder druk. De aard en hoogte van de bebouwing geeft het gebied een meer stedelijke uitstraling. Dat laatste geldt ook voor enkele andere plekken in de gemeente, zoals rond de wijkcentra in de naoorlogse wijken, op De Run en aan de uitvalswegen richting Eindhoven. De ambitie is om het Citycentrum en directe omgeving nog meer uit te laten groeien tot het bruisend hart van Veldhoven. Van een ‘place to buy’ transformeert het centrum naar een ‘place to be’: een plek om te verblijven, met minder winkels, maar meer horeca, dienstverlening en wonen in een aantrekkelijke, groene openbare ruimte. Nieuwe centrumvoorzieningen worden hier geclusterd.

Het opvangen van de stedelijke groei in het centrum en aangrenzende gebieden onder de noemer ‘Sterke Stedelijke Structuur’ vergroot het draagvlak voor deze voorzieningen en voor goed openbaar vervoer (HOV). Samen met de transformatie van een deel van De Run tot woon- en werkmilieu en verdichting in de gebieden aan de uitvalswegen richting Eindhoven ontstaat er een meer stedelijk woongebied.

We zetten hier in op een groene stedelijke ontwikkeling met een voor Veldhovense nieuwe schaal en kwaliteit van stedelijkheid, aanvullend op het regionale aanbod. Belangrijke elementen hierin zijn: functiemenging, een hogere dichtheid, meer mogelijkheden voor hoogbouw en stedelijke straatwanden, hoogwaardig openbaar vervoer, indien mogelijk een lagere parkeernorm in combinatie met slimme mobiliteit, het laten zien van innovatiekracht en design, maar ook het bevorderen van sociale samenhang en bovenal een aantrekkelijke, groene en gezonde leefomgeving. Deze krijgt gestalte in de zone(s rondom) de Heerbaan, Burgemeester van Hoofflaan en delen van De Run ten noorden van de Kempenbaan. We willen samen met de Veldhovenaren, ondernemers en eigenaren invulling geven aan een écht centrum van de toekomst.

Gebiedskaders

  • Nabijheid van een goed niveau van dagelijkse voorzieningen in wijk- en dorpscentra;
  • Clustering van voorzieningen in het Citycentrum;
  • Verstedelijking opvangen in Citycentrum en aangrenzende gebieden, De Run en rond uitvalswegen richting Eindhoven;
  • Verstedelijking met een voor Veldhoven nieuwe schaal en kwaliteit van stedelijkheid;
  • Hoger en gemengder bouwen dan in de rest van Veldhoven;
  • Verdichting gaat gepaard met goed openbaar vervoer en met een aantrekkelijke groene omgeving, tevens zetten we in op klimaatadaptieve inbreiding;
  • Bij verdichting worden de ‘groene vingers’ ontzien en waar mogelijk versterkt, bijvoorbeeld door op een natuurinclusieve manier te bouwen;
  • Geen uitbreiding van m2 retail maar inzetten op nieuwe centrumfunctie die ontmoeting ondersteunt;
  • Faciliteren van de woonvraag van ouderen in de nabijheid van voorzieningen in passende woonruimte;
  • We streven naar een veilige en schone leefomgeving, bijvoorbeeld als het gaat om luchtkwaliteit, geluidshinder en externe veiligheid. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we voor een veilige fysieke leefomgeving de 7 kernwaarden van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost
  • We werken aan een veilig, duurzaam en schoon bodem- en watersysteem. Van belang is om voldoende ruimte te reserveren voor het vasthouden van water.